Hoe Schumacher en Todt Ferrari transformeerden

Hoe Schumacher en Todt Ferrari transformeerden

3 januari 2019 – Van een gevallen en kwakkelend topteam tot een niet te stoppen heerser in de Formule 1. Motorsport.com-redacteur Damien Smith belicht de opmars en successen van Ferrari onder Jean Todt en Michael Schumacher, die vandaag zijn vijftigste verjaardag viert.

Alberto Ascari, Juan Manuel Fangio, Mike Hawthorn, Phil Hill, John Surtees, Niki Lauda en Jody Scheckter, allemaal waren of zijn ze een gezegend lid van de meest exclusieve club in de Formule 1. De club die zich het genoegen mocht smaken met Ferrari wereldkampioen in de koningsklasse te worden. In de jaren tachtig veranderde echter alles bij de Scuderia. Achterbakse onrust, bittere teleurstellingen en, ja, zelfs de dood leken de ogenschijnlijk Italiaanse onsterfelijkheid te volgen. Zo ging het in Maranello, het maakte Ferrari alleen maar nog interessanter.

De 10 meest succesvolle F1-wagens van Michael Schumacher


Bij het Ferrari van Jean Todt en Michael Schumacher ging het echter anders. Dat team won en bleef dat ook doen. Vele jaren. Het team dat zij hadden gesmeed, met daarbij de geniale kennis van Ross Brawn en Rory Byrne, leidde tot een Ferrari dat we nooit eerder hadden gezien en waarschijnlijk ook nooit meer gaan zien. Alles leek in hun voordeel te gaan: politiek gezien had Ferrari meer invloed dan de andere teams, waardoor het ook meer geld verdiende. Mensen met gevoel voor cynisme zeiden al dat FIA in werkelijkheid stond voor 'Ferrari International Assistance' als de regels en straffen in het voordeel van de Scuderia uitvielen. Zelfs de banden van Bridgestone waren perfect voor Ferrari. Geen wonder dat de overwinningen maar bleven komen.

Dit was niet het Ferrari van Enzo Ferrari, met zoveel flair en tegelijkertijd evenveel gebreken. Nee, dit was een machine. Een visie van perfectie, neergezet om het maximale resultaat te boeken. Herhaaldelijk. Het was een tijdperk dat alle recordboeken vernietigde, maar soms ook bijna het leven uit de F1 haalde. De opbouw voor de successen kostte wel wat tijd. Todt zat al in zijn zesde seizoen bij Ferrari toen het team de constructeurstitel won in 1999, een jaar later bracht Schumacher de rijderstitel eindelijk weer naar Maranello. Scheckter had na 21 jaar dan echt een opvolger als wereldkampioen met Ferrari.



Het is gemakkelijk te vergeten met hoeveel druk Todt in zijn eerste jaren bij Ferrari te maken heeft gehad. Aanvankelijk leek dit hetzelfde liedje te worden. Luca di Montezemolo haalde Todt in 1993 naar Maranello. Het toekomstplan werd op dat moment gebaseerd op bekende gezichten. Met de door John Barnard ontworpen Ferrari deed Alain Prost in 1990 lang mee om de wereldtitel; de titeljacht eindigde pas na een beuk van rivaal Ayrton Senna in de eerste bocht van Suzuka. Politiek gekonkel bij FIAT en een gebrek aan vertrouwen lieten het plan in duigen vallen, maar binnen drie jaar waagden Todt en Di Montezemolo een nieuwe poging. Na een paar jaar bij Benetton keerde Barnard in 1993 terug bij Ferrari. De Engelse ontwerper opende een nieuw kantoor, FDD (Ferrari Design Department), dat net als zijn voorganger GTO (Guildford Technical Office) in Surrey was gevestigd. Barnard wilde de ontwikkeling in zijn eentje voor zijn rekening nemen, Todt moest hem beschermen van de dagelijkse afleiding van het racen.

De slanke en weinig luchtweerstand genererende Ferrari 412 T1 voor het seizoen 1994 had zeker potentie, maar wat ging er mis? Barnard kreeg met een bekende frustratie te maken, namelijk een motorafdeling die tekortschoot. De overwinning van Gerhard Berger op Hockenheim maakte een einde aan een pijnlijke droogte van vier jaar, maar het waren incidentele successen in een jaar waarin Williams en vooral Benetton, het team dat Barnard juist had verlaten voor Ferrari, de hoofdrol speelden.

Tegenover de dominante V10-motor van Renault hield Ferrari voor 1995 vast een haar geliefde V12. De 'beloning'? Opnieuw slechts één zege, ditmaal van Jean Alesi in Canada met de 412 T2. Het was weer hetzelfde verhaal in 1995. Daarom haalde Todt Michael Schumacher naar Maranello. De eerste wereldtitel van de Duitser in 1994 werd overschaduwd door de dodelijke crash van Senna op Imola, de botsing met Damon Hill op Adelaide en aanhoudende insinuaties dat Benetton gebruik maakte van het illegale traction control-systeem. Maar in 1995 kwam alsnog het echte bewijs voor wat eigenlijk al kristalhelder was: Schumacher was van de buitencategorie.



Is er ooit een tijd geweest waarin één coureur zoveel beter was dan de rest? Fangio had Ascari en daarna Stirling Moss. Jim Clark? Zeker, halverwege de jaren zestig stak hij met kop en schouders boven de rest uit, maar hij had tenminste nog rijders als Surtees, Dan Gurney, Jack Brabham en Graham Hill om tegen te strijden. Daarna had Jackie Stewart Jochen Rindt en Emerson Fittipaldi en kreeg Niki Lauda te maken met James Hunt en Mario Andretti. Prost en Senna hadden elkaar, plus Nelson Piquet en Nigel Mansell. Maar halverwege de jaren negentig? De tegenstand van Schumacher? Na het afscheid van Prost en het overlijden van Senna had hij de dappere Hill (doorgaans in een snelle auto), de iets minder dan Schumacher getalenteerde Berger en Alesi, en een Mika Hakkinen die nog moest rijpen. Todt wist dat Schumacher de juiste keuze was, de enige coureur op de grid die echt verandering teweeg kon brengen.

Op één of andere manier had Schumacher Ferrari ook nodig, ondanks hetgeen hij bij Benetton allemaal had. Bij Williams had hij wellicht meteen kampioen kunnen worden en Mercedes, waar Schumacher volwassen werd in de sportscars, was aan het groeien met McLaren. Maar bij Ferrari was er een mogelijkheid om iets van betekenis op te bouwen. Prost voelde de aantrekkingskracht vanuit Maranello. Fernando Alonso en Sebastian Vettel zouden vervolgens ook toegeven aan die roep. Schumacher kon het evenmin weigeren - en een jaarsalaris van 25 miljoen Amerikaanse dollar zal wellicht ook hebben geholpen. Maar hij wist waar hij aan begon. In het tijdperk-Todt/Barnard was er bij Ferrari nog maar weinig veranderd ten opzichte van de jaren tachtig. Het was een gok voor Schumacher. De Duitser, op dat moment 26 jaar, nam het risico zijn beste jaren door te brengen bij een team dat niet tot de absolute top behoorde.

Het nieuwe huwelijk begon goed. Na zijn eerste test op Estoril zei Schumacher dat hij in 1995 gemakkelijker kampioen had kunnen worden met de Ferrari 412 T2 dan met zijn eigen Benetton. Hij was ook een seconde per ronde sneller dan Berger en Alesi. In 1996 was de realiteit, met de niet heel populaire F310 van Barnard, echter anders. Drie overwinningen, waaronder een prachtige zege op het natte Barcelona, was niet slecht. Maar door naar Ferrari te gaan wist Schumacher dat hij zijn kans op een zuivere titelhattrick had verspeeld. Hill profiteerde.

Op zich had de gok zich al kunnen uitbetalen in 1997. In dat jaar deed Schumacher tot de laatste race mee om het kampioenschap, in een strijd met de superieure Williams van Jacques Villeneuve. Dit uitstekende werk werd echter overschaduwd door een nieuw schandaal rond de Duitser, die in de seizoensfinale op Jerez opzettelijk zijn Canadese rivaal van de baan probeerde te rijden. Schumacher werd echter zelf slachtoffer van zijn actie: hij eindigde in de grindbak en Villeneuve werd kampioen, waarbij de FIA de tweede plaats van Schumacher in het klassement ook nog eens schrapte. Wel mocht hij zijn vijf overwinningen behouden - een betekenisloze straf dus.



De Ferrari uit 1997, de F310B, was het laatste werk van Barnard voor de Scuderia. Todt wist dat dit experiment voorbij was en dat het tijd was voor verandering in Maranello. De Fransman haalde met Ross Brawn en Rory Byrne twee van de kopstukken die Schumacher hebben gevormd bij Benetton. Na het vertrek van Schumacher van Benetton naar Ferrari slaagde het team uit Enstone er in 1996 met Alesi en Berger, die de omgekeerde weg bewandelden, niet in te winnen met een wagen waarmee Schumacher dat vrijwel zeker wel had gekund. De technisch directeur (Brawn) en hoofdontwerper (Byrne) kozen ervoor om verder te gaan in het scharlakenrood.

De F300 uit 1998 uit de koker van Byrne bleek aan de basis te staan van de prachtige Ferrari's die daarna zouden volgen, al zou de eerste McLaren van Adrian Newey (de MP4-13), de start van Ferrari's zegereeks uitstellen. Hakkinen stond te boek als een toptalent, maar bleek een laatbloeier. Toen de Fin in 1998 en 1999 eenmaal op zijn top zat, bleek hij een heel waardig concurrent voor Schumacher. Over één ronde was Hakkinen waarschijnlijk de snellere en met Newey achter zich had hij een voordeel.

Italië begon ongeduldig te worden en de spanning werd alleen maar groter toen Schumacher in 1999 op Silverstone zijn been brak. Er vervloog weer een titelkans. Hoewel? Eddie Irvine was nooit meer dan een solide tweede rijder, maar bleek meer in huis te hebben.



Zonder de druk van Schumacher leek Hakkinen de focus te verliezen en dat gaf Irvine de kans om zich in de titelstrijd te mengen. De Noord-Ier ging er nog bijna met de kroon vandoor. Na zes races afwezigheid maakte Schumacher in Maleisië zijn rentree, maar in de eerste editie van het evenement was hij degene die tweede viool moest spelen. Wel veroverde de Duitser met een marge van bijna een seconde de pole, om maar aan te geven hoe wrang het zou zijn geweest als niet hij maar Irvine een einde zou maken aan de titeldroogte in Maranello.

Een dag later won Irvine de race, met Schumacher vlak achter zich op de tweede plaats. Daarmee nam Ferrari de leiding bij de constructeurs over van McLaren en twee weken later verzekerde de Scuderia zich in Japan van de eerste wereldtitel bij de teams sinds 1983. De gebeurtenissen na de Grand Prix van Maleisië speelden daarin een grote rol. Na de race werden Irvine en Schumacher, die volledig in dienst van zijn Noord-Ierse collega reed, gediskwalificeerd.

De bargeboards van Ferrari zouden niet aan de regels hebben voldaan, maar met die lezing was men het in Maranello niet eens. Het team ging dan ook in beroep en werd in het gelijk gesteld. Waarom? De FIA stelde vast dat haar eigen meetinstrumenten onbetrouwbaar zouden zijn en dus kreeg Ferrari haar dubbelzege op Sepang terug. Bij een diskwalificatie van Irvine was Hakkinen voor de seizoensfinale in Japan al kampioen geweest. Op Suzuka verzekerde de Fin zich met een overwinning alsnog van titelprolongatie. De Formule 1-wereld sloeg een collectieve zucht van opluchting.

Hoe lang zou Todt nog in het zadel zijn gebleven bij Ferrari als Schumacher, Brawn, Byrne en co er in 2000 niet in waren geslaagd om - overigens op briljante wijze - de puzzelstukjes eindelijk op de juiste plaats te laten vallen? Schumacher begon ijzersterk aan het seizoen, kreeg in de zomer een dip, maar besliste het titelgevecht met Hakkinen ditmaal in zijn voordeel. Al in de voorlaatste race in Japan greep Schumacher zijn derde wereldtitel. Ook in 2001, 2002, 2003 en 2004 was de titel voor hem. In totaal leverde de samenwerking tussen Schumacher en Ferrari 72 overwinningen op, met name in de eerste helft van het vorige decennium zorgden ze ervoor dat de recordboeken herschreven moesten worden.



Helemaal vanzelf ging dat trouwens niet voor Schumacher. De altijd snelle Juan Pablo Montoya en de toewijding van zijn broer Ralf. die de beschikking hadden over een goede Williams in combinatie met een krachtige V10-motor van BMW, maakten het Schumacher van tijd tot tijd lastig. Daarnaast stond er een nieuwe Finse held op. Voor 2003 werd er een nieuw puntensysteem geïntroduceerd (10-8-6-5-4-3-2-1 in plaats van 10-6-4-3-2-1) om de dominantie van Ferrari te verkleinen. Kimi Raikkonen deed dat jaar tot de laatste race mee om de titel, terwijl hij slechts één Grand Prix won. Als dat voldoende was geweest voor de titel tegenover de zes zeges van Schumacher, dan zou er een gevoel van onrechtvaardigheid zijn geweest binnen de F1-wereld.

Ondanks alles bleef Schumacher een bepalend persoon. Los van zijn soms twijfelachtige manier van racen, leidde hij een rustig leven. Hij onttrok zich van zijn wereldwijde faam en bood meestal slechts één perspectief op het karakter van de man achter de bekende podiumsprongetjes. In de ogen van velen kon hij niets verkeerd doen, voor nog veel meer mensen was hij gemakkelijker te bewonderen dan om van te houden.

Het is echter Todt die het meest verantwoordelijk is voor hoe dit Ferrari-team wordt herinnerd. Hij verdient een enorme hoeveelheid krediet voor het vastleggen van de juiste mensen en het creëren van een winnende cultuur. Wat wel tegen hem sprak, was de blinde toewijding die hij met zijn taak gepaard liet gaan.

'Winnen tegen elke prijs' was nooit zo duidelijk geweest: de teamorders in Oostenrijk-2002 en de situatie op Indianapolis-2005 waren spectaculaire verkeerde inschattingen. Todt leek totaal geen oog te hebben voor de sport en haar fans, het grensde tegen minachting aan. Alleen het resultaat voor Ferrari, en normaal gesproken voor Schumacher, telde. Rubens Barrichello kende altijd zijn plaats in het team.

Maar maakte Todt zich druk over wat anderen dachten? Waarschijnlijk niet. En Enzo Ferrari had het misschien goed gevonden. De oprichter was tenslotte meester in het agitator zijn. Dus misschien was het Ferrari van Todt geen verschil,  een air van arrogantie en onbetwistbare superioriteit. Ascari, Fangio, Hawthorn, Hill, Surtees, Lauda, Scheckter…zij zouden het hebben begrepen.

gerelateerd

Reacties

Het laatste nieuws
Volledig
Compact

  1. vrijdag 18 januari 2019

  2. Ducati showt livery voor MotoGP-seizoen 2019 19:17

    Ducati showt livery voor MotoGP-seizoen 2019

    Ducati heeft vrijdagavond in het Zwitserse Neuchâtel de livery voor het aankomende MotoGP-seizoen gepresenteerd. De motor is…

    MotoGP
  3. Red Bull ziet niets in Formule E: "We zijn racepuristen" 19:09

    Red Bull ziet niets in Formule E: "We zijn racepuristen"

    Red Bull stapt voorlopig niet in de Formule E. Helmut Marko, de motorsportbaas bij het Oostenrijkse energiedrankenmerk, heeft in…

    F1
  4. Formule 1 ziet kijkcijfers wereldwijd met tien procent stijgen 17:47

    Formule 1 ziet kijkcijfers wereldwijd met tien procent stijgen

    De Formule 1 leeft in Nederland onder het grote publiek als nooit te voren, maar ook internationaal weet de sport steeds meer…

    F1
  5. Video: Wat Verstappen kan leren van zijn Formule E-taakstraf 17:20

    Video: Wat Verstappen kan leren van zijn Formule E-taakstraf

    Max Verstappen duwde tijdens de inmiddels befaamde Grand Prix van Brazilië in 2018 Esteban Ocon van de weegschaal en moest…

    F1
  6. Stoll noodgedwongen langer president van Renault Sport 16:33

    Stoll noodgedwongen langer president van Renault Sport

    Jérôme Stoll gaat door als president van de race-afdeling van Renault. De Fransman wordt dit jaar 65 en zou derhalve afscheid…

    F1
  7. 'Ferrari-man Wehrlein in beeld voor Le Mans en IndyCar' 16:10

    'Ferrari-man Wehrlein in beeld voor Le Mans en IndyCar'

    Pascal Wehrlein, die als simulatorcoureur tegenwoordig verbonden is aan Ferrari, hoeft zich in 2019 niet te vervelen.…

    F1
  8. Hülkenberg bedankt Sainz: "Hij heeft Renault enorm geholpen" 15:10

    Hülkenberg bedankt Sainz: "Hij heeft Renault enorm geholpen"

    Nico Hülkenberg kijkt terug op een goede samenwerking met Carlos Sainz bij Renault. Zijn Spaanse collega verhuist voor deze dit…

    F1
  9. 14:30

    Tim en Tom Coronel hebben voldaan gevoel na 'beste Dakar ooit'

    Misc
  10. Vacature: Onze redactie zoekt versterking! 14:00

    Vacature: Onze redactie zoekt versterking!

    De redactie van nl.motorsport.com en GPUpdate.net, de Nederlandse tak van het internationaal opererende Motorsport Network, is…

    F1
  11. Vettel heeft mentale rust nodig, stelt voormalig Ferrari-teambaas 13:30

    Vettel heeft mentale rust nodig, stelt voormalig Ferrari-teambaas

    Volgens Romolo Tavoni zit het probleem van Sebastian Vettel vooral in mentaal opzicht. De voormalig teambaas, die onder Enzo…

    F1
  12. 12:45

    De Rooy gematigd tevreden met podiumplek in Dakar 2019

    Misc
  13. 12:00

    Hoogtepunten Dakar-dag 10: crash Quintanilla, zege Van Genugten

    Misc
  14. Fraga verslaat half miljoen simracers in Shadow Project 11:45

    Fraga verslaat half miljoen simracers in Shadow Project

    Igor Fraga heeft donderdagavond de grote finale van het McLaren Shadow Project gewonnen en is daarmee de volgende eSporter die…

    F1
  15. Ferrari en McLaren slagen voor crashtest met 2019-auto's 11:45

    Ferrari en McLaren slagen voor crashtest met 2019-auto's

    De coureurs van Ferrari en McLaren kunnen met een gerust hart in hun wapentuig voor 2019 stappen. Motorsport.com heeft vernomen…

    F1
  16. Kubica zal in 2019 weer 'als een rookie' in F1 moeten beginnen 11:05

    Kubica zal in 2019 weer 'als een rookie' in F1 moeten beginnen

    Het seizoen 2019 kent op voorhand vele elementen om naar uit te kijken. Charles Leclerc in de Ferrari, de samenwerking tussen…

    F1
  17. Honda begint 2019 met derde motor, achter Ferrari en Mercedes 10:35

    Honda begint 2019 met derde motor, achter Ferrari en Mercedes

    Honda wil met Red Bull Racing vanzelfsprekend voor de hoofdprijzen vechten, maar heeft zichzelf als eerste doel gesteld om aan…

    F1
  18. 09:46

    Al-Attiyah kijkt terug op 'gedroomde Toyota-zege' in Dakar 2019

    Misc
  19. Dovizioso: Ducati werd sterker van moeizame start in 2018 07:00

    Dovizioso: Ducati werd sterker van moeizame start in 2018

    Andrea Dovizioso maakte al vrij vroeg in 2018 geen kans meer op het wereldkampioenschap in de MotoGP. Toch denkt de Italiaan dat…

    MotoGP
  20. donderdag 17 januari 2019

  21. 18:46

    Dakar 2019: Eindstand auto's, motoren, quads en trucks

    Misc
  22. 17:30

    Dakar 2019: Eindzege Nikolaev, Van Genugten wint etappe 10

    Misc
  23. Finse autosportbond start onderzoek naar F1 Grand Prix 16:54

    Finse autosportbond start onderzoek naar F1 Grand Prix

    De Finse autosportfederatie gaat onderzoeken of er een Formule 1-race georganiseerd kan worden in het land. Finland is met…

    F1
  24. 16:49

    Dakar 2019: Al-Attiyah bezorgt Toyota eerste eindzege

    Misc
  25. Van der Linde completeert DTM line-up BMW 16:18

    Van der Linde completeert DTM line-up BMW

    De Zuid-Afrikaan Sheldon van der Linde maakt in 2019 zijn debuut in de DTM. Hij vervangt Augusto Farfus bij BMW. Farfus…

    DTM
  26. 16:09

    Dakar 2019: Price sluit af met dagzege en eindwinst

    Misc
  27. Ricciardo verwacht flinke kluif te krijgen aan Hülkenberg 15:53

    Ricciardo verwacht flinke kluif te krijgen aan Hülkenberg

    Daniel Ricciardo verwacht met Nico Hülkenberg een sterke teamgenoot te hebben bij Renault, ondanks het feit dat de Duitser het…

    F1
  28. Norris niet bang voor Vandoorne-scenario bij McLaren 15:35

    Norris niet bang voor Vandoorne-scenario bij McLaren

    Lando Norris zegt er niet voor te vrezen dat hem hetzelfde lot te wachten staat bij McLaren als Stoffel Vandoorne. De Vlaming…

    F1
  29. Rossi bewondert Marquez: "Hij lijkt geen angst te hebben" 13:02

    Rossi bewondert Marquez: "Hij lijkt geen angst te hebben"

    Yamaha MotoGP-ster Valentino Rossi heeft waardering voor de instelling van rivaal Marc Marquez, die regelmatig op het asfalt…

    MotoGP
  30. Analyse: Waarom Leclerc nog beter moet kwalificeren 12:30

    Analyse: Waarom Leclerc nog beter moet kwalificeren

    Charles Leclerc kreeg tijdens zijn debuutjaar veelvuldig de handen op elkaar met puike kwalificaties en sterke races. De…

    F1
  31. Lowe 'trapte in val' van verkeerde mentaliteit bij Williams 11:42

    Lowe 'trapte in val' van verkeerde mentaliteit bij Williams

    Technisch directeur Paddy Lowe is na zijn komst bij Williams in 2017 geschrokken van de mentaliteit die binnen het team heerste.…

    F1
  32. 11:16

    Hoogtepunten: Spanning stijgt in slotfase Dakar 2019

    Misc
  33. Perez vreest voor Ocon: "Jaar aan de kant is riskant" 10:56

    Perez vreest voor Ocon: "Jaar aan de kant is riskant"

    Sergio Perez voorziet problemen voor zijn voormalig teamgenoot Esteban Ocon, die in 2019 langs de kant staat omdat hij geen…

    F1
  34. 10:46

    Frustratie bij Gerard de Rooy: "Motor werd erg heet"

    Misc
  35. 08:19

    Van Loon ondanks zware rally 'mentaal en fysiek fit'

    Misc
  36. Vettel tegen NASCAR-topper, Gasly in pittige poule bij RoC 08:18

    Vettel tegen NASCAR-topper, Gasly in pittige poule bij RoC

    De loting voor de Race of Champions in Mexico Stad is achter de rug. Er staan een aantal mooie affiches op het programma. In…

    F1
  37. woensdag 16 januari 2019

  38. 22:22

    Dakar 2019: Debutant Tielemans crasht uit de wedstrijd

    Misc
  39. 21:25

    Dakar 2019: Kamazzen nek-aan-nek naar laatste etappe

    Misc
  40. Lauda ontslagen uit ziekenhuis van Wenen 19:50

    Lauda ontslagen uit ziekenhuis van Wenen

    Niki Lauda heeft het ziekenhuis in Wenen verlaten nadat hij eerder dit jaar met een stevige griep opgenomen moest worden. De…

    F1
  41. 18:42

    Dakar 2019: Al-Attiyah zet enorme stap naar eindzege

    Misc
  42. "Verstappen is de perfecte referentie voor mij", zegt Gasly 17:41

    "Verstappen is de perfecte referentie voor mij", zegt Gasly

    Pierre Gasly zegt uit te kijken naar de samenwerking met Max Verstappen bij Red Bull Racing. De Fransman ziet in de Nederlander…

    F1
  43. 17:05

    Dakar 2019: Dagsucces voor Metge, Van Beveren valt uit

    Misc
Meer nieuws