Retro: De eerste Nederlandse Grand Prix op Zandvoort

Retro: De eerste Nederlandse Grand Prix op Zandvoort

14 mei 2019 – Een terugkeer van de Formule 1 naar Nederland moet bij fans van het eerste uur herinneringen oproepen aan vroeger tijden, toen Circuit Zandvoort haar eigen Grand Prix had. Die rijke geschiedenis is tegelijk de aantrekkingskracht van het circuit, dat al in 1952 op de F1-kalender stond. Hoe verliep dat eerste raceweekend halverwege de vorige eeuw?

Een bijzonder feitje is dat de eerste F1 WK-race niet de eerste Grand Prix op het Noord-Hollandse circuit was. Decennialang was Zandvoort het toneel van de Nederlandse Grand Prix die al vanaf 1948 jaarlijks plaatsvond, toen nog onder de naam 'Grand Prix van Zandvoort'. Twee jaar later werd de race omgedoopt tot de Grand Prix van Nederland, maar het duurde tot 1952 voor die zich officieel voegde bij het toen nog jonge Formule 1-wereldkampioenschap.

Een weekend van Italiaanse soevereiniteit

Dat jaar was het derde Formule 1-wereldkampioenschap een feit, dat toen slechts acht Grands Prix telde. Met uitzondering van de manche in Indianapolis was de competitie in zijn geheel verspreid over Europese locaties waartoe dus ook het Nederlandse Zandvoort behoorde. Kampioen dat jaar werd de in Milaan geboren Ferrari-coureur Alberto Ascari. De toen 34-jarige Italiaan was ook degene die aan de start van de Nederlandse GP vooraan begon door zijn zesde pole-position binnen te slepen. Naast hem stonden landgenoot en eveneens Ferrari-rijder Emilio Giuseppe Farina en de Britse John Michael Hawthorn.

Hoewel Hawthorne namens Cooper Bristol vanaf P3 en daarmee de eerste startrij mocht beginnen, was niemand opgewassen tegen het superieure Ferrari. In Nederland behaalde het team dat jaar de negende pole-position als constructeur. Het tijdsverschil in de kwalificaties met Ascari bedroeg meer dan vijf seconden, een gat dat tegenwoordig ondenkbaar is. Farina schoot 2,1 seconden tekort in de kwalificaties. Impact op het kampioenschap had dit niet meer, want Ascari verzamelde twee weken eerder tijdens de GP van Duitsland genoeg punten om zijn titel veilig te stellen.

De race zelf mag dan wel de Formule 1-inauguratie van Zandvoort zijn, technisch gezien was het geen F1-race. De regels die dat seizoen van toepassing waren zorgden ervoor dat het kampioenschap verliep volgens de Formule 2-reglementen. Bij de zevende ronde van het kampioenschap waren er twee Nederlandse gezichten te zien: die van Jan Flinterman en Dries van der Lof. Het fabrieksteam van Maserati breidde voor deze race uit naar drie A6G-wagens waardoor een plekje vrijkwam voor Flinterman naast Chico Landi en Gino Bianco. HWM had ook drie keer vier wielen op de grid staan, één stoeltje daarvan was beschikbaar voor Van der Lof.

Tijdens de race werd nogmaals duidelijk hoe krachtig de Ferrari's waren. Ascari ging als een speer na het startschot en bleef aan de leiding, terwijl Farina ingehaald werd door Hawthorn die een vlijmscherpe start maakte. Een enkele ronde kon de man in de Cooper dat vasthouden, waarna Farina's Ferrari hem alsnog voorbij ging voor P2 en later ook de teruggekeerde Luigi Villoresi die van een blessure was hersteld.

Na meer dan tien ronden begonnen de problemen bij enkele rijders. Zo viel de Belg Paul Frère uit met een niet werkende koppeling en viel bij Ken Downing de oliedruk weg. Flinterman kreeg te maken met een gebrekkig differentieel, maar kon verder rijden met de Maserati van Landi. De Nederlander eindigde uiteindelijk op de negende plek na 83 ronden. Van der Lof was ook nog in de race, maar een paar lange pitstops resulteerden erin dat hij uiteindelijk niet geclassificeerd werd. 1952 was nog niet de tijd van betrouwbare technologie zo bleek; van de twintig deelnemers reed maar tien man de GP uit, inclusief Flinterman en Landi met een gedeelde wagen.

Oude versus nieuwe lay-out

Het asfalt dat er destijds lag is voor een groot deel niet meer te vergelijken met de huidige lay-out. Tot aan de laatste Nederlandse Grand Prix in 1985 gebruikte de F1 het originele circuit, dat in de loop der jaren iets is aangepast met de Marlborochicane na het Scheivlak en Panoramabocht die volgt op Tunnel Oost. De race van 17 augustus 1952 werd gehouden op een 4,193 km lange baan waarin deze chicanes nog niet bestonden. Qua lengte is er verder weinig veranderd, want met een rondje over het circuit zou je nu uitkomen op 4,3 kilometer.

Wel is het traject dat Zandvoort sinds 1999 in gebruik heeft genomen grotendeels aangepast. Bekende gedeelten als de Tarzanbocht, Gerlachbocht, Hunserug en het Scheivlak hebben de transformatie overleefd, maar Tunnel Oost, waar Piers Courage en Roger Williamson verongelukten, is achterwege gelaten. In plaats daarvan buigt het circuit eerder af naar rechts op de plek waar de Marlborobocht zat. Die is omgedoopt tot Mastersbocht vanwege een verbod op tabaksmerken als naamgever.

Na een nieuwe, scherpere bocht naar rechts volgt een die honderdtachtig graden naar links draait en uitmondt in een recht stuk dat vlak langs de Hunserug en Rob Slotemakerbocht loopt. Na de Audi S-bocht, Kumhobocht en Arie Luyendijkbocht komt het rechte stuk richting de Tarzanbocht weer in zicht. Door dit nieuwere gedeelte is de lengte redelijk gelijk gebleven, maar neemt het circuit veel minder ruimte in beslag en is het geschikter voor inhaalacties waar coureurs elkaar eruit kunnen remmen.

Door: Roy Rijsdijk

gerelateerd

Reacties

Het laatste nieuws
Volledig
Compact

  1. vrijdag 19 juli 2019

  2. Nederlands talent wint op Zwarte Cross titels in 85- en 125cc 19:33

    Nederlands talent wint op Zwarte Cross titels in 85- en 125cc

    Cas Valk en Kay de Wolf zijn de eerste Dutch Masters of Motocross van 2019. Valk hield tijdens de Zwarte Cross precies een…

    Misc
  3. Frijns begint veelbelovend aan DTM-weekend: "Audi lijkt sterk" 19:09

    Frijns begint veelbelovend aan DTM-weekend: "Audi lijkt sterk"

    Robin Frijns is het DTM-weekend in Assen op de best denkbare manier begonnen. De Limburger topte de vrijdagse trainingen op het…

    DTM
  4. Hamilton: "Coureurs weten welke circuits goede races opleveren" 18:45

    Hamilton: "Coureurs weten welke circuits goede races opleveren"

    Lewis Hamilton stelt dat Silverstone de Formule 1 een belangrijke les heeft geleerd: circuits zijn tot op zekere hoogte leidend…

    F1
  5. W Series Assen: Moore topt op vrijdag, Visser 12e 18:10

    W Series Assen: Moore topt op vrijdag, Visser 12e

    Sarah Moore heeft de vrijdagtrainingen op het TT Circuit als snelste afgesloten. De Britse dame was ruim twee tienden rapper dan…

    Misc
  6. Frijns domineert tijdens tweede training op TT Circuit 17:07

    Frijns domineert tijdens tweede training op TT Circuit

    Audi Sport Team Abt-coureur Robin Frijns heeft vrijdagmiddag de snelste tijd gereden tijdens de tweede vrije training voor de…

    DTM
  7. Alfa Romeo stelt dat Giovinazzi niet onder druk staat 16:16

    Alfa Romeo stelt dat Giovinazzi niet onder druk staat

    Antonio Giovinazzi heeft dit seizoen nog maar één punt te pakken, maar volgens Alfa Romeo-teambaas Fred Vasseur staat de…

    F1
  8. Van Kalmthout debuteert in IndyCar met testkans in Portland 15:20

    Van Kalmthout debuteert in IndyCar met testkans in Portland

    Rinus van Kalmthout mag op 7 augustus voor het eerst in een IndyCar kruipen. De 18-jarige Nederlander test op het circuit van…

    Indy
  9. Frijns opent als derde in Assen, Audi begint DTM-weekend sterk 13:58

    Frijns opent als derde in Assen, Audi begint DTM-weekend sterk

    Robin Frijns is het DTM-weekend in Assen als derde begonnen. De Nederlander schoot uit de startblokken, maar zag uiteindelijk…

    DTM
  10. Verstappen hoopt succes te herhalen op Hockenheimring 13:41

    Verstappen hoopt succes te herhalen op Hockenheimring

    Max Verstappen kijkt reikhalzend uit naar de Grand Prix van Duitsland, volgend weekend op de legendarische…

    F1
  11. Verstappen samen met Norris in iRacing 24 uur van Spa 12:20

    Verstappen samen met Norris in iRacing 24 uur van Spa

    Max Verstappen en Lando Norris komen dit weekend andermaal in actie op iRacing. De computersimulatie is toe aan de virtuele…

    F1
  12. McLaren wil verbeteren van zwakke punt als hoogste prioriteit 12:13

    McLaren wil verbeteren van zwakke punt als hoogste prioriteit

    McLaren zegt de problemen in de trage bochten te willen aanpakken. Het Formule 1-team uit Woking noemt het een van de hoogste…

    F1
  13. W Series Assen: Visser opent met vierde tijd 11:41

    W Series Assen: Visser opent met vierde tijd

    Beitske Visser is haar thuiswedstrijd in de W Series vrijdag begonnen met de vierde tijd in de eerste training. De Friezin…

    Misc
  14. Visser wil slag slaan in W Series-titelstrijd tijdens thuisweekend 11:26

    Visser wil slag slaan in W Series-titelstrijd tijdens thuisweekend

    Beiske Visser heeft met twee races voor de boeg nog volop zicht op de eerste W Series-titel. De Friezin staat tien punten achter…

    Misc
  15. Button: "Hamilton kan tien titels pakken als hij bij Mercedes blijft" 11:20

    Button: "Hamilton kan tien titels pakken als hij bij Mercedes blijft"

    Jenson Button adviseert Lewis Hamilton bij Mercedes te blijven. De Brit denkt dat zijn voormalige teamgenoot bij diens huidige…

    F1
  16. Formule 1 neemt in 2021 afscheid van snel slijtende banden 10:17

    Formule 1 neemt in 2021 afscheid van snel slijtende banden

    De Formule 1 is van plan om voor 2021 Pirelli niet meer te vragen banden te leveren die snel verslijten. De F1-bazen zien nu in…

    F1
  17. Slechtste seizoensstart in tien jaar voor Racing Point 09:05

    Slechtste seizoensstart in tien jaar voor Racing Point

    De heren bij Racing Point hadden veel hogere verwachtingen van het huidige Formule 1-seizoen dan wat de realiteit hun…

    F1
  18. 08:40

    In beeld: De eerste Formule 1-test van Ayrton Senna

    F1
  19. Frijns wil na Formule E ook winnen in DTM: "Hebben goed pakket" 08:10

    Frijns wil na Formule E ook winnen in DTM: "Hebben goed pakket"

    Robin Frijns moet de Nederlandse eer hooghouden tijdens het DTM-weekend in Assen. In gesprek met Motorsport.com blikt de…

    DTM
  20. Hamilton schrijft Vettel niet af: "Hij zal van Silverstone herstellen" 07:00

    Hamilton schrijft Vettel niet af: "Hij zal van Silverstone herstellen"

    Sebastian Vettel ging in Groot-Brittannië niet voor het eerst in de fout door Max Verstappen van de baan te rijden. Beiden…

    F1
  21. donderdag 18 juli 2019

  22. Frijns, Visser en BOSS GP vermaken publiek met Assen City Demo 21:43

    Frijns, Visser en BOSS GP vermaken publiek met Assen City Demo

    Het DTM-weekend in Assen is officieel geopend met de zogenaamde City Demo in de Drentse binnenstad. Langs de Vaart konden…

    DTM
  23. Video: Frijns, Visser en BOSS GP draaien donuts in Assen 21:37

    Video: Frijns, Visser en BOSS GP draaien donuts in Assen

    Voorafgaand aan het eerste DTM-weekend in Assen stond een heuse City Demo op het programma. Robin Frijns wist de show te stelen…

    DTM
  24. Melbourne tot en met 2025 op kalender Formule 1 20:01

    Melbourne tot en met 2025 op kalender Formule 1

    Melbourne mag nog zeker zes jaar de Formule 1 Grand Prix van Australië ontvangen. De lokale promotoren tekenden een…

    F1
  25. 18:32

    Analyse: De conclusies na de eerste seizoenshelft van Rossi

    Een imposante openingsfase van het seizoen gevolgd door drie non-finishes voor de zomerstop. Het was een voorjaar van grote…

    MotoGP
  26. Ferrari: "Red Bull motiveert ons te blijven pushen" 17:27

    Ferrari: "Red Bull motiveert ons te blijven pushen"

    Ferrari moet accepteren dat het dit seizoen hoogstens de nummer twee kan zijn door de overmacht die Mercedes heet. De strijd met…

    F1
  27. Alonso: "Toekomst zal op het gepaste moment bekend worden" 16:16

    Alonso: "Toekomst zal op het gepaste moment bekend worden"

    Fernando Alonso spreekt de geruchten tegen dat hij actief werkt aan een terugkeer naar de Formule 1. De Spaanse tweevoudige…

    F1
  28. Vervelende hobbel op Silverstone wordt weggewerkt voor MotoGP 16:12

    Vervelende hobbel op Silverstone wordt weggewerkt voor MotoGP

    Silverstone zal de hobbel in de bocht Brooklands gaan aanpakken ter voorbereiding op de race van de MotoGP in augustus. Voor de…

    MotoGP
  29. Analyse: Hoe dicht is Red Bull-Honda de concurrentie genaderd? 14:11

    Analyse: Hoe dicht is Red Bull-Honda de concurrentie genaderd?

    Honda stelt dat er "geen simpel antwoord" is op de vraag hoe het kan dat Red Bull Racing de afgelopen races het gat met…

    F1
  30. Motopark overweegt DTM-deelname als klantenteam BMW 13:50

    Motopark overweegt DTM-deelname als klantenteam BMW

    De DTM mag volgend seizoen mogelijkerwijs een extra team begroeten. Motopark - dat vooral bekendheid geniet door opstapklassen…

    DTM
  31. Buemi ongedeerd na zware testcrash Red Bull op Silverstone 13:36

    Buemi ongedeerd na zware testcrash Red Bull op Silverstone

    Sébastien Buemi, de reserverijder van het Red Bull Formule 1-team, bleef woensdag ongedeerd na een zware crash tijdens een…

    F1
  32. Brawn verwerpt kritiek op 2021-bolides: "Dit is wat we willen in F1" 13:21

    Brawn verwerpt kritiek op 2021-bolides: "Dit is wat we willen in F1"

    Ross Brawn kan zich niet vinden in de kritiek van F1-teams dat alle bolides er bij de invoering van het nieuwe reglement in 2021…

    F1
  33. Wolff: "Hamilton deed data van engineers verbleken" 10:16

    Wolff: "Hamilton deed data van engineers verbleken"

    Dat Lewis Hamilton in de slotfase van de Britse Grand Prix de snelste raceronde van Valtteri Bottas afpakte zag zijn team niet…

    F1
  34. W Series-kampioen ontvangt 500.000 dollar 09:01

    W Series-kampioen ontvangt 500.000 dollar

    De W Series heeft de exacte verdeling van het prijzengeld voor het seizoen 2019 bekendgemaakt, evenals de eerste details voor…

    Misc
  35. De Vries denkt niet veel aan F1: "Doel is F2 winnen" 08:00

    De Vries denkt niet veel aan F1: "Doel is F2 winnen"

    Nyck de Vries hoopt nog altijd in de Formule 1 te belanden, maar geeft toe dat hij "wat hobbels onderweg" is tegengekomen. De…

    F1
  36. 07:05

    Tech analyse: Teams nu al bezig voor het seizoen 2020

    F1
  37. woensdag 17 juli 2019

  38. Video: Zwarte Cross, de baan voor 2019 onder de loep 21:00

    Video: Zwarte Cross, de baan voor 2019 onder de loep

    Aankomend weekend staat de 23ste editie van de Zwarte Cross in Lichtenvoorde op het programma. Met muziek, stunts en allerlei…

    Misc
  39. Bottas: "Ik wil het anders aanpakken dan Rosberg" 20:38

    Bottas: "Ik wil het anders aanpakken dan Rosberg"

    Lewis Hamilton is dit seizoen als een niet te stoppen kracht op weg naar zijn zesde wereldtitel met alleen teamgenoot Valtteri…

    F1
  40. Espargaro gelooft dat Rivola tij kan keren bij Aprilia 18:05

    Espargaro gelooft dat Rivola tij kan keren bij Aprilia

    Volgens Aleix Espargaro is de komst van voormalig Ferrari-technicus Massimo Rivola het beste wat de renstal had kunnen…

    MotoGP
  41. Rosberg om persoonlijke reden blij met recordjacht Hamilton 17:01

    Rosberg om persoonlijke reden blij met recordjacht Hamilton

    Nico Rosberg is blij dat Lewis Hamilton achter de records van voormalig F1-coureur Michael Schumacher aan kan gaan. Niet alleen…

    F1
  42. Lammers enthousiast over F1-regels 2021 met grondeffect 16:57

    Lammers enthousiast over F1-regels 2021 met grondeffect

    De Formule 1 is van plan om met de ingrijpende reglementswijzigingen voor het seizoen 2021 het grondeffect terug te laten keren.…

    F1
  43. Leclerc expres agressiever in duel met Verstappen op Silverstone 16:21

    Leclerc expres agressiever in duel met Verstappen op Silverstone

    Charles Leclerc heeft toegegeven in de Grand Prix van Groot-Brittannië agressiever te hebben geracet dan eerder in het seizoen…

    F1
Meer nieuws