Special: Hoe alleskunner Brabham zegevierde in Zandvoort

Special: Hoe alleskunner Brabham zegevierde in Zandvoort

2 april 2020 – Sir Jack Brabham had vandaag zijn 94ste verjaardag moeten vieren. De eerste Formule 1-wereldkampioen uit Australië zag op 2 april het levenslicht. Hij leeft vooral voort als de enige coureur die een F1-wereldtitel pakte met zijn eigen team en bolide. Het gebeurde in 1966, het jaar waarin hij ook de Dutch GP in Zandvoort won.

"Hij gaf ons hoop en een pad om te volgen." Was getekend Daniel Ricciardo, één van de mannen die dit jaar of volgend jaar weer in Zandvoort zal racen. Zijn woorden zeggen veel over het respect dat de naam Jack Brabham vandaag de dag nog oproept. Vreemd is dat niet. Naast een pionier van de Formule 1 Down Under is Brabham tot op heden ook uniek: hij is en blijft de enige coureur die ooit wereldkampioen werd met zijn 'eigen' team en met een zelfontworpen auto.

Een unicum, waarschijnlijk een gegeven voor de eeuwigheid. In de huidige en zo commerciële koningsklasse zal dat immers niet meer snel gebeuren. Of zoals Sir Jackie Stewart het in een eerbetoon omschreef: "Dit is in de geschiedenis van onze sport nog nooit vertoond en zal ook nooit meer gebeuren. Als coureur kun je best een wereldtitel pakken. Maar om de constructeurstitel te pakken terwijl je zelf ook nog rijdt, dat is ongelooflijk." En ongelooflijk is het. Het vergt verschillende kwaliteiten.

Juist die veelzijdigheid kenmerkt John Arthur (kortweg Jack) Brabham. Als coureur was hij snel, behendig en zoals alle mannen uit die tijd gezegend met een portie doodsverachting. Het leidde tot twee wereldtitels in dienst van the Cooper Car Company, in 1959 en 1960. Allemaal grandioos natuurlijk, maar zijn 'finest hour' zou nog volgen. Brabham had namelijk meer in huis dan alleen ongenadig hard rijden. De man uit Hurstville - tegenwoordig een voorstad van Sydney - was ook een begenadigd techneut. Zozeer zelfs dat hij met zijn vriend Ron Tauranac een bedrijfje opzette: Motor Racing Developments. MRD zou in de jaren daarna uitgroeien tot één van de grootste leveranciers van race-auto's aan uiteenlopende klanten.



In de beginjaren sleutelde Brabham volop aan deze bolides voor klanten, maar reed hij zelf nog voor Cooper. In 1962 besloot hij de sprong in het diepe te wagen. Want ach, als we allemaal auto's voor anderen bouwen, waarom kunnen we er dan zelf niet mee racen in de Formule 1? En zie daar: the Brabham Racing Organisation was geboren. Een formatie waar hij in het eerste jaar alleen zelf voor reed, maar gaandeweg grote namen als Dan Gurney en Denny Hulme voor wist te strikken. De aanloop bleek zoals altijd lastig, met aardig wat panne en een DNF tijdens zijn eerste race als zelfstandig team (nog wel met een gekochte Lotus). Waar was dat trouwens? Jawel, op Circuit Zandvoort in 1962.

Maar goed: gaandeweg werd het team van Brabham wel degelijk een factor om rekening mee te houden. Met 1966 als climax. Het jaar waarin de Formule 1 het duinencircuit van Zandvoort ook weer aandeed. Het had trouwens niet veel gescheeld of Brabham was daar als coureur niet meer bij geweest. Na een teleurstellend jaar in 1965 overwoog hij serieus om zijn actieve carrière te beëindigen en om alleen als teambaas verder te gaan. Maar doordat Gurney het team verliet en zelf een formatie op poten zette, besloot Brabham door te gaan met zijn dubbelrol. Het zou een verstandig besluit blijken. Toen Brabham eind juli in Zandvoort aankwam, had hij namelijk al twee seizoenszeges op zijn naam staan. Eentje in Reims en één in Brands Hatch.

In Zandvoort zou een derde zegetocht volgen, al dateert de eerste anekdote nog van vóór de start. Brabham, die pas op 29-jarige leeftijd debuteerde in de Formule 1, was op het moment van handeling al veertig jaar. En dat riep vragen op: kwam zijn F1-pensioen bijvoorbeeld niet eens in zicht? De Australiër ging er op ludieke wijze mee om. Voor de start plakte hij een nepbaard op en strompelde hij met een wandelstok naar de Brabham BT19, zijn dienstauto. Hoe ludiek ook, zijn uithoudingsvermogen zou daarna wel op de proef worden gesteld. Doordat de Formule 1-auto's steeds sneller werden, had men in Zandvoort besloten om het aantal ronden van tachtig op te krikken naar negentig. Er moest en zou immers twee uur worden gestreden op het asfalt.



En die strijd zou er komen. In de openingsfase vormden de teamgenoten Brabham en Hulme daarin een blok tegen Clark, die zich in de Lotus opwierp als voornaamste uitdager. Dat feest duurde echter niet lang. Hulme werd geveld door motorisch malheur en moest de pits opzoeken. Het schonk Clark de tweede plek en maakte de weg vrij voor een tweestrijd tussen hem en de nog immer leidende Brabham. Beide kampioenen dwongen elkaar tot het uiterste op de oude en bloedsnelle lay-out van Circuit Zandvoort. Na het Scheivlak ging men toen nog in razende vaart naar het Hondenvlak en via het Bos In en Bos Uit suisde men weer langs de hoofdtribune.

De toeschouwers die daarop zaten samengepakt, kregen mee hoe Brabham na 24 toeren de leiding kwijtraakte. Dit lag niet zozeer aan zijn stuurmanskunsten, als wel aan achterblijvers die in de weg reden. Brabham werd opgehouden door mindere goden als Mike Spence en de Zwitser Jo Siffert. Clark glipte behendig langszij en leek zo een serieuze gooi naar zijn eerste zege van het jaar te doen. Tot dat weekend was het immers nog geen vetpot voor de regerend wereldkampioen. Na zijn titel in 1965 begon hij met drie nulscores en een vierde plek in Engeland. De ommekeer leek in Zandvoort te komen. Maar zoals zo vaak ligt de nadruk hier op het woordje 'leek'.

Ook Clark werd namelijk getroffen door panne. Bij het aanremmen voor de Hugenholtzbocht vernam hij ineens een vreemde dreun. Het zal toch niet weer hè... Maar goed: bij het oprijden van de Hunserug voelde het wel weer fatsoenlijk, dus het gaspedaal maar stoïcijns intrappen. Maar het wrange voorgevoel bleek niet veel later toch te kloppen. Een krukasdemper was aan diggelen, met verstrekkende gevolgen. Rondvliegende brokstukjes hadden de waterpomp beschadigd, met koelingsproblemen tot gevolg. Clark probeerde nog wel zo goed en zo kwaad door te zetten, maar kon niet voorkomen dat Brabham steeds groter werd in zijn spiegels.

Er bleek geen ontkomen meer aan: de Australiër kwam langszij, Clark moest tegen wil en dank de pits in. Het toevoeren van extra water leverde hem een ronde achterstand op, de winstkansen waren verkeken. Doordat de motor nadien alsnog oververhit raakte, moest hij in de slotfase nogmaals naar binnen en zodoende ook Graham Hill voorbij laten. Die laatstgenoemde - de enige winnaar van de Triple Crown - was tegen die tijd ook al op een ronde gezet door Brabham. Het zei veel over de slijtageslag, maar zeker ook over de kracht van die rappe Australiër in zijn zelfontworpen creatie. Leeftijd speelde hem blijkbaar nog geen parten. Zijn ludieke actie voor de start werd opgevolgd door het best mogelijke antwoord.

Het voltallige veld werd door Brabham dus op een rondje gereden, Guy Ligier die als negende en laatste man aan de finish kwam, keek zelfs tegen zes ronden achterstand aan. Het moge duidelijk zijn: de bloemen gingen ook in Zandvoort weer naar Brabham. Zijn derde opeenvolgende zege was een feit. Enkele maanden later zou de derde wereldtitel volgen. Zoals gezegd met zijn eigen team en met zijn eigen auto. Het gaf alles net wat extra glans. De kroon op een toch al imposante carrière was gezet.

Door: Ronald Vording


gerelateerd

Reacties

Het laatste nieuws
Volledig
Compact

  1. vrijdag 29 mei 2020

  2. Heroes: De dag dat Mika Hakkinen wereldkampioen werd 17:35

    Heroes: De dag dat Mika Hakkinen wereldkampioen werd

    In 1998 werd Mika Hakkinen voor het eerst wereldkampioen Formule 1 na een slopend seizoen en een felle titelstrijd met Michael…

    F1
  3. Williams wil voor einde zomer investeerder hebben gevonden 17:16

    Williams wil voor einde zomer investeerder hebben gevonden

    Williams wil haast maken met het zoeken van nieuwe investeerders of zelfs een algehele verkoop van het Formule 1-team. Het hele…

    F1
  4. Wie wordt de vervanger van Ricciardo bij Renault F1? 16:51

    Wie wordt de vervanger van Ricciardo bij Renault F1?

    Na het vertrek van Sebastian Vettel bij Ferrari en de aankondiging dat Carlos Sainz zijn opvolger wordt, tekende Daniel…

    F1
  5. Wat staat er dit weekend op het esports-programma? 16:05

    Wat staat er dit weekend op het esports-programma?

    De racerij ligt nog altijd voor het grootste deel stil, maar ook dit weekend staan er weer heel wat virtuele races op het…

    F1
  6. ROKiT blijft 'volledig gecommitteerd' aan andere sponsordeals 15:20

    ROKiT blijft 'volledig gecommitteerd' aan andere sponsordeals

    Ondanks de onverwachte beëindiging van de titelsponsorovereenkomst met Williams blijft ROKiT volledig gecommitteerd aan haar…

    F1
  7. WSBK Assen weer uitgesteld, herstart seizoen in Jerez 14:05

    WSBK Assen weer uitgesteld, herstart seizoen in Jerez

    De organisatie van het WK Superbikes heeft meer duidelijkheid gegeven over de herziene kalender voor dit seizoen. De tweede…

    Superbike
  8. Optimisme bij Williams over vinden van nieuwe titelsponsor 13:05

    Optimisme bij Williams over vinden van nieuwe titelsponsor

    Ondanks het verlies van titelsponsor ROKiT is Claire Williams positief over de toekomst. Ze verwacht op termijn een nieuwe…

    F1
  9. Video: Onboard in F1 2020 op het Hanoi Street Circuit 11:32

    Video: Onboard in F1 2020 op het Hanoi Street Circuit

    Onboardbeelden van Ferrari-rijder Charles Leclerc op het nieuwe Hanoi Street Circuit in F1 2020.

    esports
  10. Mercedes ontkent 'ongegronde' geruchten over vertrek uit F1 10:59

    Mercedes ontkent 'ongegronde' geruchten over vertrek uit F1

    Daimler ontkent dat dochterbedrijf Mercedes na afloop van 2020 uit de Formule 1 vertrekt. Het bedrijf reageert daarmee op…

    F1
  11. Renault schrapt 15.000 banen maar blijft actief in Formule 1 10:54

    Renault schrapt 15.000 banen maar blijft actief in Formule 1

    Renault blijft actief in de Formule 1, ondanks een flinke bezuinigingsronde waarbij 15.000 banen verloren gaan. Dit heeft…

    F1
  12. Alonso en Barrichello samen in virtuele 24 uur van Le Mans 09:44

    Alonso en Barrichello samen in virtuele 24 uur van Le Mans

    Steeds meer puzzelstukjes van het deelnemersveld van de virtuele 24 uur van Le Mans beginnen op hun plek te vallen. Na sterren…

    F1
  13. Williams overweegt Formule 1-team (deels) te verkopen 09:20

    Williams overweegt Formule 1-team (deels) te verkopen

    Williams overweegt de verkoop van een deel of zelfs het volledige Formule 1-team, als onderdeel van een nieuwe strategische stap…

    F1
  14. MotoGP zet streep door Britse en Australische GP's 09:00

    MotoGP zet streep door Britse en Australische GP's

    De MotoGP houdt dit seizoen geen races meer op het circuit van Silverstone en op Phillip Island. Dat heeft Dorna vrijdagochtend…

    MotoGP
  15. Zandvoort wacht nog op Grade One: "Moet een formaliteit zijn" 08:00

    Zandvoort wacht nog op Grade One: "Moet een formaliteit zijn"

    Circuit Zandvoort wacht nog op een Grade One-licentie die nodig is om Formule 1-races te organiseren. Door de coronacrisis laat…

    F1
  16. Abiteboul geen fan van klantenauto's: "Tweeledig systeem" 07:00

    Abiteboul geen fan van klantenauto's: "Tweeledig systeem"

    Renault-teambaas Cyril Abiteboul ziet niets in het voorstel om klantenauto's te introduceren in de Formule 1. Het plan zou de…

    F1
  17. donderdag 28 mei 2020

  18. "Kan me geen F1 in Zandvoort zonder publiek voorstellen" 21:00

    "Kan me geen F1 in Zandvoort zonder publiek voorstellen"

    Nicky Catsburg vindt het verstandig dat de eerste Nederlandse Grand Prix sinds 1985 niet wordt verreden zonder publiek. De WTCR-…

    F1
  19. Kijktip van de dag: Eerste zege Bleekemolen in A1GP 19:00

    Kijktip van de dag: Eerste zege Bleekemolen in A1GP

    Nederland pakte haar eerste zege in de A1GP al in het eerste seizoen, toen Jos Verstappen nog achter het stuur zat. Met ingang…

    Misc
  20. Espargaro 'erg dicht' bij nieuw Aprilia-contract 18:14

    Espargaro 'erg dicht' bij nieuw Aprilia-contract

    Aleix Espargaro heeft onthuld dat hij "heel erg dicht bij" een nieuw contract met het Aprilia MotoGP-team is. De Spanjaard geeft…

    MotoGP
  21. Ricciardo had contact met Ferrari voor McLaren-move 17:53

    Ricciardo had contact met Ferrari voor McLaren-move

    Daniel Ricciardo heeft contact gehad met Ferrari voordat hij zijn handtekening onder een McLaren-contract plaatste. Dit heeft de…

    F1
  22. Inkomsten McLaren Group in vrije val door COVID-19 17:27

    Inkomsten McLaren Group in vrije val door COVID-19

    De McLaren Group, het moederbedrijf van het gelijknamige Formule 1-team, kondigde eerder deze week al een ontslagronde aan…

    F1
  23. Button en Montoya melden zich voor virtuele 24 uur Le Mans 16:26

    Button en Montoya melden zich voor virtuele 24 uur Le Mans

    Het startveld voor de virtuele 24 uur van Le Mans neemt imposante vormen aan. Na de aankondiging van Max Verstappen, Lando…

    esports
  24. F1 roept ontwikkelingsoorlog van motoren een halt toe 16:18

    F1 roept ontwikkelingsoorlog van motoren een halt toe

    Met een reeks nieuwe regels heeft de Formule 1 een potentiële wedloop rond het ontwikkeling van krachtbronnen voorkomen.…

    F1
  25. Mogelijk Vietnamese GP in november 'zonder buitenlands publiek' 15:32

    Mogelijk Vietnamese GP in november 'zonder buitenlands publiek'

    De Grand Prix van Vietnam die eigenlijk op 5 april jongstleden verreden zou worden, krijgt als het aan de promotor ligt een…

    F1
  26. Besluit over Oostenrijkse races 'onmiddellijk na Pinksteren' 15:03

    Besluit over Oostenrijkse races 'onmiddellijk na Pinksteren'

    De Oostenrijkse overheid zal direct na Pinksteren een beslissing nemen over of de Formule 1-races op de Red Bull Ring door…

    F1
  27. Tech: Aangepaste vloer moet F1 in 2021 langzamer maken 14:40

    Tech: Aangepaste vloer moet F1 in 2021 langzamer maken

    Nadat de Formule 1 besloot de huidige generatie wagens ook nog in 2021 te gebruiken, ontstonden er twijfels over de…

    F1
  28. McLaren: Ricciardo wordt belangrijke referentie voor Norris 13:50

    McLaren: Ricciardo wordt belangrijke referentie voor Norris

    McLaren-baas Zak Brown verwacht dat Lando Norris zijn nieuwe teamgenoot Daniel Ricciardo in 2021 gaat gebruiken als referentie…

    F1
  29. Racing Point-chef: 'Drie grote teams zijn net dinosauriërs' 13:10

    Racing Point-chef: 'Drie grote teams zijn net dinosauriërs'

    De nieuwe financiële regels die vanaf volgend seizoen hun intrede doen in de Formule 1 vormen een uitgelezen kans voor Racing…

    F1
  30. Zandvoort-CEO: Uitstel beste optie, F1-contract blijft intact 12:14

    Zandvoort-CEO: Uitstel beste optie, F1-contract blijft intact

    Circuit Zandvoort-directeur Robert van Overdijk stelt dat het uitstellen van de Nederlandse Grand Prix naar 2021 'de beste…

    F1
  31. F1-teams verplicht om banden te testen tijdens raceweekends 11:55

    F1-teams verplicht om banden te testen tijdens raceweekends

    De Formule 1-teams worden dit seizoen verplicht gesteld om – wanneer daarom wordt gevraagd – tijdens raceweekends…

    F1
  32. F1: Effect aero-handicapsysteem op lange termijn zichtbaar 11:23

    F1: Effect aero-handicapsysteem op lange termijn zichtbaar

    Met ingang van 2021 wordt er in de Formule 1 een aero-handicapsysteem ingevoerd waardoor teams op basis van hun positie in het…

    F1
  33. Vandoorne, Gasly en Vergne naar virtuele 24u van Le Mans 10:51

    Vandoorne, Gasly en Vergne naar virtuele 24u van Le Mans

    Veloce Esports heeft verschillende line-ups voor de virtuele 24 uur van Le Mans bekendgemaakt. Mercedes Formule E-coureur…

    esports
  34. Gasly na twee maanden lockdown weer terug in Europa 10:30

    Gasly na twee maanden lockdown weer terug in Europa

    Pierre Gasly is na twee maanden in Dubai te hebben gebivakkeerd weer terug in Europa en klaar voor het komende Formule…

    F1
  35. Definitief geen Nederlandse Formule 1 Grand Prix in 2020 09:27

    Definitief geen Nederlandse Formule 1 Grand Prix in 2020

    Er wordt in 2020 definitief geen Nederlandse Grand Prix verreden op Circuit Zandvoort. Zo is vandaag bekend geworden. Op 3…

    F1
  36. Uitgelegd: Hoe werkt het aero-handicapsysteem in F1? 08:41

    Uitgelegd: Hoe werkt het aero-handicapsysteem in F1?

    Het gebruik van windtunnels in de Formule 1 wordt vanaf volgend seizoen significant aangepast. Teams worden beperkt in het…

    F1
  37. Waarom Abiteboul teleurgesteld is in de vertrekkende Ricciardo 07:00

    Waarom Abiteboul teleurgesteld is in de vertrekkende Ricciardo

    Cyril Abiteboul is niet te spreken over het aanstaande vertrek van Daniel Ricciardo. In een persbericht na de bekendmaking…

    F1
  38. woensdag 27 mei 2020

  39. McLaren blij met F1-veranderingen: "Fans de grote winnaar" 21:16

    McLaren blij met F1-veranderingen: "Fans de grote winnaar"

    Het McLaren Formule 1-team heeft positief gereageerd op de aangepaste technische, sportieve en financiële reglementen die…

    F1
  40. Officieel: F1-budgetplafond omlaag, hervormingen goedgekeurd 20:39

    Officieel: F1-budgetplafond omlaag, hervormingen goedgekeurd

    Het bugdetplafond van 145 miljoen dollar en aanvullende hervormingen in de Formule 1 zijn officieel goedgekeurd door de FIA.…

    F1
  41. Kijktip van de dag: Volop choas in Belgische Grand Prix 1998 19:25

    Kijktip van de dag: Volop choas in Belgische Grand Prix 1998

    Damon Hill werd in 1996 wereldkampioen, maar moest na dat seizoen vertrekken bij Williams. In de drie seizoenen die de Brit…

    F1
  42. Van der Mark en Bendsneyder testen op TT Circuit Assen 19:23

    Van der Mark en Bendsneyder testen op TT Circuit Assen

    Voor het eerst sinds de Europese uitbraak van het coronavirus hebben motorcoureurs Michael van der Mark en Bo Bendsneyder weer…

    Superbike
  43. Herziene Formule 1-kalender voor 2020 krijgt steeds meer vorm 18:43

    Herziene Formule 1-kalender voor 2020 krijgt steeds meer vorm

    De aangepaste Formule 1-kalender voor het seizoen 2020 krijgt steeds meer vorm. Het voornemen om in Oostenrijk te beginnen, was…

    F1
Meer nieuws