Het verhaal achter de eerste koolstofvezel monocoque

Het verhaal achter de eerste koolstofvezel monocoque

25 april 2020 – In 1981 veranderde McLaren-ontwerper John Barnard de Formule 1 met de MP4/1, de eerste wagen met een monocoque uit koolstofvezel. Dit is het verhaal achter die revolutie.

Carbon is nu alomtegenwoordig, maar veertig jaar geleden was niet iedereen ervan overtuigd dat het materiaal geschikt zou zijn voor racewagens. Teams hadden eerder al geëxperimenteerd met het lichte koolstofvezel om gewicht te besparen, maar dan vooral op het koetswerk en niet op structurele onderdelen van de wagen.

John Barnard bracht daar verandering in. De ontwerper begon eind 1979 een onderzoeksproject voor het Project 4 Formule 2-team van Ron Dennis, dat naar de Formule 1 wilde overstappen. Zijn doel? Een wagen ontwerpen die het grondeffect zo goed mogelijk kon benutten. Colin Chapman had namelijk met de Lotus 78 de Formule 1 op stelten gezet met een wagen die dat effect benutte. Het team won in 1977 meteen vijf races.

Barnard zocht naar een antwoord en wist dat zijn nieuwe ontwerp een erg smalle monocoque moest hebben. Daardoor zou er naast het chassis meer ruimte zijn voor bredere venturi-tunnels. Het probleem was het materiaal. Aluminium was veel te flexibel, staal te zwaar. Barnard kwam uiteindelijk uit bij koolstofvezel, maar omdat dat materiaal in de autosport nog onbekend terrein was moest hij externe expertise inschakelen.

Barnard klopte aan bij luchtvaartreus British Aerospace, dat gecharmeerd was van het project maar geen middelen wilde uittrekken om Barnard te helpen. Barnard leerde er wel de ingenieur Arthur Webb kennen, een expert in koolstofvezel. Samen werkten ze aan het ontwerp voor de monocoque, die zou bestaan uit een aluminium honingraatstructuur tussen twee lagen koolstofvezel. Dat ontwerp zou niet alleen gewicht besparen en de stevigheid verbeteren, maar maakte het ook mogelijk om verschillende onderdelen te bevestigen zonder de integriteit van de structuur in het geding te brengen. Zo kon ook de motor aan het chassis bevestigd worden.

Het revolutionaire ontwerp stond op papier, maar moest nog wel geproduceerd worden. Het Project 4-team van Dennis had daar niet de middelen voor. Een zoektocht van Ron Dennis in Engeland leverde ook geen resultaat op. In Amerika had Dennis wel succes. Hercules Aerospace zag wel muziek in een samenwerking. Het gebruikte de mal van het team om op een nauwkeurige manier de koolstofvezel aan te brengen op de aluminiumstructuur. Het eindresultaat werd daarna weer naar Engeland verscheept, zodat de eindconstructie kon beginnen.

Dat project was bijzonder ambitieus voor het Project 4-team van Dennis, dat het als Formule 2-team financieel helemaal niet zo breed had bij de intrede in de Formule 1. Tabaksreus Marlboro, dat het F2-team sponsorde, had Dennis al een keer afgewezen. Marlboro was ook al jarenlang de hoofdsponsor van McLaren. Het merk van Phillip Morris bleef uiteindelijk aan boord, maar wel op voorwaarde dat de twee teams zouden samensmelten. McLaren bleef de naam van het team. Project 4 bleef verder leven in de naam van de wagens van het team, te beginnen met de MP4/1.

Keerpunt

De revolutionaire monocoque van de MP4 bestond uit slechts vijf verschillende onderdelen tegenover meer dan vijftig onderdelen bij een normaal chassis uit aluminium. Bij het debuut van de MP4/1 in 1981 was nog steeds niet iedereen van het nut van carbon overtuigd, maar toen John Watson in Silverstone de Britse Grand Prix won, werden de meningen in de paddock stilaan bijgesteld.

Het echte keerpunt was de Italiaanse Grand Prix in Monza. Watson ging bij het uitkomen van de tweede Lesmo iets te breed en verloor de achterkant van zijn wagen. Niet alleen figuurlijk, maar ook letterlijk. Watson schoot aan de binnenkant de vangrails in, waarbij de versnellingsbak en achteras van de wagen werden gerukt en aan de overkant terechtkwamen. Watson kon meteen ongedeerd uit de wagen wippen, de monocoque van de MP4/1 bleef intact. Daarmee had koolstofvezel zijn deugdelijkheid bewezen als materiaal voor het chassis.

Zoals zo vaak in de Formule 1 ging het daarna erg snel. Net zoals iedereen eerder snel op de kar van het grondeffect was gesprongen, werd ook het koolstofvezel chassis binnen de kortste keren de nieuwe standaard in de F1: lichter, stijver en veiliger. Barnard zorgde zo voor een ware revolutie in de autosport.

Van links naar rechts: ontwerper John Barnard, coureur John Watson en teambaas Ron Dennis


gerelateerd

Reacties

Het laatste nieuws
Volledig
Compact

  1. maandag 28 september 2020

  2. Viñales baalt na P9: "Helemaal niets ging volgens plan" 20:51

    Viñales baalt na P9: "Helemaal niets ging volgens plan"

    Maverick Viñales heeft tijdens de Catalaanse Grand Prix geen vervolg kunnen geven aan zijn imposante overwinning in Misano. De…

    MotoGP
  3. Kvyat trekt zich niets aan van geruchten over Tsunoda 20:07

    Kvyat trekt zich niets aan van geruchten over Tsunoda

    Daniil Kvyat zegt niet wakker te liggen van alle verhalen dat Yuki Tsunoda na dit seizoen zijn zitje zou kunnen overnemen bij…

    F1
  4. Video: Ferrari F93A met prachtig V12-geluid op TT Circuit Assen 19:02

    Video: Ferrari F93A met prachtig V12-geluid op TT Circuit Assen

    Rijd een rondje met Erik van Loon mee over het TT Circuit Assen. Tijdens de Gamma Racing Day kwam de rallycoureur in actie met…

    F1
  5. 17:29

    Lees terug: Pitstop Verstappen in recordtijd

    F1
  6. Honda in Sochi met vier auto's in de punten: "Uitstekende dag" 17:18

    Honda in Sochi met vier auto's in de punten: "Uitstekende dag"

    Honda zal met plezier terugkijken op de Grand Prix van Rusland, zondag in Sochi. Na de motorproblemen van Max Verstappen op…

    F1
  7. Mir ziet zichzelf niet als MotoGP-titelkandiaat: "Is nog te vroeg" 16:55

    Mir ziet zichzelf niet als MotoGP-titelkandiaat: "Is nog te vroeg"

    Met een vierde podiumfinish in vijf races heeft Suzuki-coureur Joan Mir zich opgewerkt naar de tweede plaats in het…

    MotoGP
  8. Analyse: Winnaars en verliezers van de Grand Prix van Rusland 16:05

    Analyse: Winnaars en verliezers van de Grand Prix van Rusland

    De Grand Prix van Rusland had Lewis Hamilton nog iets prominenter in de geschiedenisboekjes van de Formule 1 moeten zetten. Maar…

    F1
  9. Honda-batterijen zetten Red Bull in Sochi op flinke achterstand 14:03

    Honda-batterijen zetten Red Bull in Sochi op flinke achterstand

    Het verschil in snelheid tussen Mercedes en Red Bull op het rechte stuk van de Sochi Autodrom gaf een vertekend beeld omdat de…

    F1
  10. Analyse: De nieuwe realiteit voor de grootste MotoGP-rijder ooit 13:51

    Analyse: De nieuwe realiteit voor de grootste MotoGP-rijder ooit

    Valentino Rossi werkte afgelopen weekeinde zijn beste MotoGP-weekend van het seizoen af, maar bleef achter zonder beloning nadat…

    MotoGP
  11. Ricciardo trots op volwassen reactie na tijdstraf in Sochi 12:32

    Ricciardo trots op volwassen reactie na tijdstraf in Sochi

    Daniel Ricciardo finishte de Grand Prix van Rusland zondag op de vijfde plaats, een prima prestatie nadat de Australiër de race…

    F1
  12. Wedstrijdleider Masi vindt strafpunten voor Hamilton "ongepast" 11:49

    Wedstrijdleider Masi vindt strafpunten voor Hamilton "ongepast"

    Terugkijkend op de kwestie rond de verkeerde proefstarts van Lewis Hamilton, vindt Michael Masi de twee strafpunten die de…

    F1
  13. Coureurs willen dat 'slechtste bocht' van Sochi aangepast wordt 11:10

    Coureurs willen dat 'slechtste bocht' van Sochi aangepast wordt

    Formule 1-coureurs hebben na de Grand Prix van Rusland een oproep gedaan om de tweede bocht van het Sochi Autodrom te…

    F1
  14. Hamilton: "FIA verandert regels om races spannend te houden" 10:24

    Hamilton: "FIA verandert regels om races spannend te houden"

    Mercedes F1-coureur Lewis Hamilton heeft het gevoel dat de FIA reglementen verandert om de sport interessant te houden. De Brit…

    F1
  15. Internationale media over Verstappen en Hamilton in Rusland 10:00

    Internationale media over Verstappen en Hamilton in Rusland

    De Grand Prix van Rusland gooit doorgaans geen hoge ogen qua amusementswaarde, maar door een chaotische openingsfase en…

    F1
  16. Rossi na tweede crash op rij: "Titelkansen zijn om zeep" 08:54

    Rossi na tweede crash op rij: "Titelkansen zijn om zeep"

    Yamaha-coureur Valentino Rossi denkt dat zijn titelkansen in 2020 om zeep zijn. De coureur hoopte in dit onvoorspelbare seizoen…

    MotoGP
  17. Stroll: 'Geen straf voor Leclerc voor touché is belachelijk' 08:00

    Stroll: 'Geen straf voor Leclerc voor touché is belachelijk'

    De stewards kregen het zwaar te verduren in Rusland. Ook Lance Stroll toonde zich na afloop van de race in Sochi ontevreden over…

    F1
  18. Wolff: 'Regels F1 over oefenstarts onduidelijk' 07:00

    Wolff: 'Regels F1 over oefenstarts onduidelijk'

    Mercedes Formule 1-baas Toto Wolff zegt dat hij het niet eens is met de stewards over de twee tijdstraffen die Lewis Hamilton…

    F1
  19. zondag 27 september 2020

  20. F1-demo's, volop actie en fans: Gamma Racing Day in coronatijd 19:47

    F1-demo's, volop actie en fans: Gamma Racing Day in coronatijd

    Formule 1-actie in Nederland tijdens het coronajaar 2020. Het leek lange tijd onmogelijk, zeker nadat er een streep ging door de…

    F1
  21. Zarco trekt boetekleed aan na ten val brengen Dovizioso 19:47

    Zarco trekt boetekleed aan na ten val brengen Dovizioso

    Johann Zarco heeft de schuld op zich genomen voor het ten val brengen van Ducati-collega Andrea Dovizioso tijdens de Catalaanse…

    MotoGP
  22. 19:38

    Foto's: De zondag van de MotoGP GP van Catalonië

    MotoGP
  23. Sainz verklaart bizarre crash in openingsronde Sochi 19:10

    Sainz verklaart bizarre crash in openingsronde Sochi

    Carlos Sainz heeft meer uitleg gegeven bij zijn bizarre crash in de openingsronde van de Formule 1 Grand Prix van Rusland…

    F1
  24. Stewards tonen clementie: Hamilton is strafpunten weer kwijt 18:35

    Stewards tonen clementie: Hamilton is strafpunten weer kwijt

    De stewards van de Formule 1 zijn na de Grand Prix van Rusland van mening veranderd. Lewis Hamilton is zijn twee strafpunten…

    F1
  25. Horner looft Verstappen na beste Red Bull-resultaat in Rusland 18:05

    Horner looft Verstappen na beste Red Bull-resultaat in Rusland

    Christian Horner is erg te spreken over de verrichtingen van Max Verstappen tijdens de Russische Grand Prix. Volgens de Britse…

    F1
  26. Quartararo: Overwinning in Barcelona "voelt beter dan Jerez" 17:59

    Quartararo: Overwinning in Barcelona "voelt beter dan Jerez"

    Petronas Yamaha SRT-coureur Fabio Quartararo heeft een beter gevoel overgehouden aan de zege in de Grand Prix van Catalonië dan…

    MotoGP
  27. Bottas geeft critici lik op stuk: 'Mensen willen dat ik het opgeef' 17:06

    Bottas geeft critici lik op stuk: 'Mensen willen dat ik het opgeef'

    Valtteri Bottas reageerde na zijn overwinning in de Formule 1 Grand Prix van Rusland bijzonder gepikeerd en deelde via de…

    F1
  28. 16:57

    Foto's: De zondag van de Grand Prix van Rusland

    F1
  29. Verstappen: "Hamilton zwaar gestraft met strafpunten op licentie" 16:46

    Verstappen: "Hamilton zwaar gestraft met strafpunten op licentie"

    Max Verstappen vindt dat Lewis Hamilton te zwaar is gestraft voor diens proefstarts in Rusland. De zesvoudig wereldkampioen…

    F1
  30. Hamilton woest na bestraffing: 'Stewards willen me afstoppen' 16:15

    Hamilton woest na bestraffing: 'Stewards willen me afstoppen'

    Lewis Hamilton heeft vraagtekens bij de dubbele tijdstraf die hij aangesmeerd kreeg tijdens de Formule 1 Grand Prix van Rusland.…

    F1
  31. 16:06

    WK-stand na de MotoGP Grand Prix van Catalonië

    MotoGP
  32. 16:04

    Uitslag MotoGP Grand Prix van Catalonië

    MotoGP
  33. Quartararo pakt WK-leiding terug met zege in GP Catalonië 15:43

    Quartararo pakt WK-leiding terug met zege in GP Catalonië

    Fabio Quartararo heeft zondag zijn derde MotoGP-overwinning van het seizoen gepakt. De Fransman kwam vroeg in de race aan de…

    MotoGP
  34. Verstappen tevreden: "Blij met deze tweede plek na uitvalbeurten" 15:25

    Verstappen tevreden: "Blij met deze tweede plek na uitvalbeurten"

    Max Verstappen heeft in Rusland voor het eerst het podium gehaald. In de Russische GP van 2020 wist hij de beide…

    F1
  35. 15:15

    WK-stand na de Formule 1 Grand Prix van Rusland 2020

    F1
  36. 15:03

    Volledige uitslag F1 GP van Rusland

    F1
  37. Bottas wint in Rusland na tijdstraf Hamilton, Verstappen tweede 14:50

    Bottas wint in Rusland na tijdstraf Hamilton, Verstappen tweede

    Valtteri Bottas heeft in Rusland zijn tweede overwinning van het seizoen behaald. Max Verstappen werd uitstekend tweede op het…

    F1
  38. Hamilton op rand van schorsing na straf Russische Grand Prix 14:33

    Hamilton op rand van schorsing na straf Russische Grand Prix

    Lewis Hamilton staat dichtbij een schorsing nadat hij in de Formule 1 Grand Prix van Rusland twee strafpunten verzamelde.…

    F1
  39. Marini wint Moto2 GP Catalonië en vergroot voorsprong 14:02

    Marini wint Moto2 GP Catalonië en vergroot voorsprong

    Sky VR46-coureur Luca Marini heeft zondag de Grand Prix van Catalonië op zijn naam geschreven. De Italiaan duelleerde aan het…

    MotoGP
  40. Ferrari en Arrows: Van Loon laat oude F1-tijden herleven in Assen 13:55

    Ferrari en Arrows: Van Loon laat oude F1-tijden herleven in Assen

    Het prachtige geluid van een V12-motor maakt zich meester van het TT Circuit Assen. Achter het stuur zit de man die er dit…

    F1
  41. Wedstrijdleiding onderzoekt Hamilton vanwege illegale proefstart 13:00

    Wedstrijdleiding onderzoekt Hamilton vanwege illegale proefstart

    Mercedes F1-coureur Lewis Hamilton ligt momenteel onder het vergrootglas bij de wedstrijdleiding van de Formule 1. In aanloop…

    F1
  42. 12:51

    LIVE: Volg hier de Grand Prix van Rusland op de voet

    F1
Meer nieuws